Standardy wprowadzamy na podstawie art. 22b i 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Dotyczą wszystkich osób poniżej 18. roku życia, które korzystają z konsultacji lub psychoterapii w naszych gabinetach, oraz ich rodziców i opiekunów prawnych. Chcemy, aby każde dziecko i każdy nastolatek czuli się w gabinecie bezpiecznie, wiedzieli, jakie zasady obowiązują, i mogli powiedzieć o tym, co ich niepokoi.
1. Kogo dotyczą standardy
Standardy obowiązują psychoterapeutkę prowadzącą gabinet oraz każdą osobę, która w imieniu gabinetu ma kontakt z małoletnimi (na przykład osobę zastępującą, odbywającą staż lub pomagającą w sprawach organizacyjnych). Każda z nas prowadzi własny gabinet i odpowiada za stosowanie standardów w tym gabinecie.
2. Bezpieczne relacje z małoletnim
- Relacja terapeutyczna jest profesjonalna i jawna. Terapeutka dba o jasne granice, szanuje godność, prywatność i tempo małoletniego.
- Na pierwszych spotkaniach wyjaśniamy małoletniemu w sposób dostosowany do wieku, na czym polega terapia, jak chroniona jest poufność i kiedy musimy ją ograniczyć.
- Spotkania odbywają się w gabinecie lub online, w ustalonych terminach. Nie utrzymujemy prywatnych kontaktów z małoletnimi (na przykład w mediach społecznościowych) i nie umawiamy się poza uzgodnioną formą pracy.
- Terapeutka nie inicjuje kontaktu fizycznego z małoletnim, poza sytuacją zagrożenia jego zdrowia lub życia.
- O sprawach organizacyjnych i zgodach rozmawiamy z rodzicem lub opiekunem prawnym. Po spotkaniach konsultacyjnych omawiamy z nim zasady współpracy.
Zachowania niedozwolone wobec małoletnich:
- jakiekolwiek zachowania, wypowiedzi lub aluzje o charakterze seksualnym,
- przemoc fizyczna i psychiczna, w tym wyśmiewanie, zawstydzanie, poniżanie, grożenie i krzyczenie,
- nawiązywanie relacji innych niż terapeutyczna, w tym relacji prywatnych, romantycznych lub zależności finansowych,
- przyjmowanie i wręczanie prezentów lub innych korzyści, które mogłyby zaburzyć relację terapeutyczną,
- utrwalanie wizerunku lub głosu małoletniego bez zgody (nagrania audio tylko za obopólną zgodą),
- ujawnianie informacji o małoletnim osobom nieuprawnionym,
- prowadzenie spotkań pod wpływem alkoholu lub innych substancji.
3. Wybór i przygotowanie osób pracujących z małoletnimi
- Przed dopuszczeniem do kontaktu z małoletnimi każdej osoby współpracującej weryfikujemy jej kwalifikacje oraz sprawdzamy, czy nie figuruje w rejestrach, o których mowa w art. 21 ustawy (w tym w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym), i wymagamy informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
- Każda osoba pracująca z małoletnimi zapoznaje się ze standardami i potwierdza to pisemnie. Poznaje też objawy krzywdzenia i procedurę reagowania.
- Za przygotowanie osób współpracujących do stosowania standardów i dokumentowanie tego przygotowania odpowiada psychoterapeutka prowadząca dany gabinet. Sama stale podnosi kompetencje w ramach szkoleń i superwizji.
4. Gdy podejrzewamy lub dowiadujemy się o krzywdzeniu
- Rozmowa z małoletnim. Wysłuchujemy spokojnie, nie przesłuchujemy i nie sugerujemy odpowiedzi. Nie obiecujemy zachowania tajemnicy za wszelką cenę, tylko mówimy, co zrobimy, żeby go chronić. Fakty zapisujemy możliwie dokładnie, słowami małoletniego.
- Zagrożenie życia lub zdrowia. Dzwonimy pod numer 112.
- Podejrzenie przestępstwa na szkodę małoletniego (na przykład przemocy lub wykorzystywania seksualnego). Zawiadamiamy prokuraturę lub Policję. Zawiadomienie składa psychoterapeutka prowadząca gabinet.
- Zagrożenie dobra dziecka. Zawiadamiamy sąd rodzinny (opiekuńczy) właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka.
- Niebieska Karta. Jeśli w danej sytuacji mamy uprawnienia do wszczęcia procedury, wszczynamy ją. W pozostałych przypadkach informujemy Policję lub ośrodek pomocy społecznej.
- Rodzice i opiekunowie. Informujemy ich o podjętych krokach, chyba że mogłoby to zagrozić małoletniemu (na przykład gdy podejrzewamy, że krzywdzi go ktoś z rodziny).
- Dokumentacja. Sporządzamy notatkę z opisem zdarzenia i podjętych działań. Przechowujemy ją w zabezpieczeniu, a dostęp ma tylko osoba odpowiedzialna oraz uprawnione organy.
- Wsparcie. Wspólnie z małoletnim i, jeśli to bezpieczne, jego opiekunami ustalamy plan wsparcia: dalszą psychoterapię, kontakt z poradnią, ośrodkiem interwencji kryzysowej lub pomoc prawną i medyczną.
Zasady poufności obowiązujące w psychoterapii nie zwalniają nas z obowiązków wynikających z przepisów prawa. Małoletniego informujemy o tym wprost, możliwie wcześniej.
5. Osoby odpowiedzialne i przyjmowanie zgłoszeń
Za stosowanie standardów w gabinecie i przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu odpowiada psychoterapeutka prowadząca dany gabinet:
Dane kontaktowe do każdego gabinetu podajemy na jego stronie w zakładce „Kontakt”. Zgłoszenia przyjmujemy od małoletnich, rodziców, opiekunów i innych osób: telefonicznie, e-mailem lub osobiście podczas spotkania. Każde zgłoszenie traktujemy poważnie, a osoba zgłaszająca w dobrej wierze nie ponosi z tego powodu żadnych konsekwencji.
6. Internet, sesje online, wizerunek i dane
- Sesje online z małoletnim prowadzimy za zgodą rodzica lub opiekuna, przez bezpieczne narzędzie, w czasie ustalonym z góry. Prosimy, aby małoletni miał w tym czasie zapewnioną prywatność. Nie nagrywamy spotkań bez zgody.
- W gabinecie nie udostępniamy małoletnim urządzeń z dostępem do internetu. Korzystanie z telefonu lub innego sprzętu w trakcie spotkania jest możliwe tylko wtedy, gdy służy ćwiczeniom uzgodnionym z małoletnim i jego opiekunem.
- Nie pokazujemy materiałów nieodpowiednich do wieku. Gdy małoletni zgłasza cyberprzemoc lub szkodliwe treści w sieci, reagujemy zgodnie z procedurą z punktu 4.
- Nie utrwalamy wizerunku małoletniego i nie publikujemy jego zdjęć.
- Dokumentację i dane małoletnich przetwarzamy zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych i prawach pacjenta. Dostęp mają tylko osoby uprawnione.
- W grupach terapeutycznych z udziałem małoletnich obowiązują zasady wzajemnego szacunku: zakaz przemocy, wyśmiewania i nagrywania oraz zachowania poufności tego, co mówią inni uczestnicy.
7. Małoletni z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami
Dostosowujemy sposób komunikacji, tempo i formę spotkań do możliwości małoletniego, na przykład do jego trudności w komunikacji, funkcjonowaniu społecznym lub koncentracji. Zwracamy szczególną uwagę na to, że takie dzieci są bardziej narażone na krzywdzenie. Jeśli to potrzebne i bezpieczne, uzgadniamy obecność zaufanej osoby dorosłej.
8. Dostępność standardów
Standardy w pełnej wersji oraz w wersji skróconej dla dzieci i młodzieży publikujemy na tej stronie. Wersja papierowa jest dostępna w gabinecie w widocznym miejscu. Rodziców i opiekunów informujemy o standardach przed rozpoczęciem terapii małoletniego.
9. Przegląd i aktualizacja
Co najmniej raz na dwa lata oceniamy, czy standardy odpowiadają potrzebom i obowiązującym przepisom. Wnioski z przeglądu zapisujemy na piśmie. Zmiany wprowadzamy także wtedy, gdy zmienią się przepisy lub okoliczności pracy gabinetów.
Wersja 1.0 · wprowadzona 1 listopada 2026 r.
Wersja dla dzieci i młodzieży
- W gabinecie masz prawo czuć się bezpiecznie i być traktowany z szacunkiem.
- Nikt nie może Cię bić, wyśmiewać, straszyć ani dotykać w sposób, który Ci się nie podoba. Dorosły nie może mówić do Ciebie ani robić wobec Ciebie niczego o charakterze seksualnym.
- Możesz powiedzieć „nie chcę o tym mówić” albo „nie wiem”. Nie musisz odpowiadać na każde pytanie.
- To, o czym rozmawiamy, zostaje w gabinecie. Wyjątek: jeśli ktoś Cię krzywdzi albo grozi Ci niebezpieczeństwo, musimy zareagować, żeby Cię chronić. Zawsze powiemy Ci wcześniej, co zrobimy.
- Jeśli coś Cię niepokoi, powiedz o tym terapeutce, rodzicowi albo innej zaufanej osobie dorosłej.
- Możesz też zadzwonić za darmo: 116 111 (telefon zaufania dla dzieci i młodzieży), 800 12 12 12 (Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka). W nagłej sytuacji dzwoń na 112.
- Rodzice i opiekunowie mogą skorzystać z telefonu 800 100 100 (pomoc w sprawie bezpieczeństwa dzieci).